|
|
 |
 |
|
|
१ आदिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
1.65. अध्यायः 065
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
विस्तरश्रवणेच्छया जनमेजयस्य प्रश्नः॥ 1 ॥ परशुरामेण लोके निःक्षत्रिये कृते ब्राह्मणेभ्यः क्षत्रस्य पुनरुत्पत्तिः॥ 2 ॥
तत्कालस्य धर्मभूयिष्ठत्वम्॥ 3 ॥ देवैर्निर्जितानां दानवानां भूमावुत्पत्तिः॥ 4 ॥
तद्भूरिभारार्तया पृथ्व्या प्रार्थितस्य ब्रह्मणो देवान्प्रत्यंशावतरणाज्ञापनम्॥ 5 ॥
अवतारार्थं इन्द्रेण नारायणप्रार्थना॥ 6 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
जनमेजय उवाच। 1-65-0x(314)(2761)
य एते कीर्तिता ब्रह्मन्ये चान्ये नानुकीर्तिताः।
सम्यक्ताञ्श्रोतुमिच्छामिराज्ञश्चान्यान्सहस्रशः॥ 1 ॥ 1-65-1(2762)
यदर्थमिह संभूता देवकल्पा महारथाः।
भुवि तन्मे महाभाग सम्यगाख्यातुमर्हसि॥ 1-65-2(2763)
वैशम्पायन उवाच। 1-65-3x(315)
रहस्यं खल्विदं राजन्देवानामिति नः श्रुतम्।
तत्तु ते कथयिष्यामि नमस्कृत्वा स्वयंभुवे॥ 1-65-3(2764)
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षित्रयां पुरा।
जामदग्न्यस्तपस्तेपे महेन्द्रे पर्वतोत्तमे॥ 1-65-4(2765)
तदा निःक्षत्रिये लोके भार्गवेण कृते सति।
ब्राह्मणान्क्षत्रिया राजन्सुतार्थिन्योऽभिचक्रमुः॥ 1-65-5(2766)
ताभिः सह समापेतुर्ब्राह्मणाः संशितव्रताः।
ऋतावृतौ नरव्याघ्र न कामान्नानृतौ तथा॥ 1-65-6(2767)
तेभ्यश्च तेभिरे गर्भं क्षत्रियास्ताः सहस्रशः।
ततः सुषुविरे राजन्क्षत्रियान्वीर्यवत्तरान्॥ 1-65-7(2768)
कुमारांश्च कुमारीश्च पुनः क्षत्राभिवृद्धये।
एवं तद्ब्राह्मणैः क्षत्रं क्षत्रियासु तपस्विभिः॥ 1-65-8(2769)
जातं वृद्धं च धर्मेण सुदीर्गेणायुषान्वितम्।
चत्वारोऽपि ततो वर्णा बभूवुर्ब्राह्मणोत्तराः॥ 1-65-9(2770)
अभ्यगच्छन्नृतौ नारीं न कामान्नानृतौ तथा।
तथैवान्यानि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि॥ 1-65-10(2771)
ऋतौ दारांश्च गच्छन्ति तत्तथा भरतर्षभ।
ततोऽवर्धन्त धर्मेण सहस्रशतजीविनः॥ 1-65-11(2772)
ताः प्रजाः पृथिवीपाल धर्मव्रतपरायणाः।
आधिभिर्व्याधिभिश्चैव विमुक्ताः सर्वशो नराः॥ 1-65-12(2773)
अथेमां सागरोपान्तां गां गजेन्द्रगताखिलाम्।
अध्यतिष्ठत्पुनः क्षत्रं सशैलवनपत्तनाम्॥ 1-65-13(2774)
प्रशासति पुनः क्षत्रे धर्मेणेमां वसुन्धराम्।
ब्राह्मणाद्यास्ततो वर्णा लेभिरे मुदमुत्तमाम्॥ 1-65-14(2775)
कामक्रोधोद्भवान्दोषान्निरस्य च नराधिपाः।
धर्मेण दण्डं दण्डेषु प्रणयन्तोऽन्वपालयन्॥ 1-65-15(2776)
तथा धर्मपरे क्षत्रे सहस्राक्षः शतक्रतुः।
स्वादु देशे च काले च ववर्षाप्याययन्प्रजाः॥ 1-65-16(2777)
न बाल एव म्रियते तदा कश्चिज्जनाधिप।
न च स्त्रियं प्रजानाति कश्चिदप्राप्तयौवनाम्॥ 1-65-17(2778)
एवमायुष्मतीभिस्तु प्रजाभिर्भरतर्षभ।
इयं सागरपर्यन्ता ससापूर्यत मेदिनी॥ 1-65-18(2779)
ईजिरे च महायज्ञैः क्षत्रिया बहुदक्षिणैः।
साङ्गोपनिषदान्वेदान्विप्राश्चाधीयते तदा॥ 1-65-19(2780)
न च विक्रीणते ब्र्हम ब्राह्मणाश्च तदा नृप।
न च शूद्रसमभ्याशे वेदानुच्चारयन्त्युत॥ 1-65-20(2781)
कारयन्तः कृषिं गोभिस्तथा वैश्याः क्षिताविह।
युञ्जते धुरि नो गाश्च कृशाङ्गांश्चाप्यजीवयन्॥ 1-65-21(2782)
फेनपांश्च तथा वत्सान्न दुहन्ति स्म मानवाः।
न कूटमानैर्वणिजः पण्यं विक्रीणते तदा॥ 1-65-22(2783)
कर्माणि च नरव्याघ्र धर्मोपेतानि मानवाः।
धर्ममेवानुपश्यन्तश्चक्रुर्धर्मपरायणाः॥ 1-65-23(2784)
स्वकर्मनिरताश्चासन्सर्वे वर्णा नराधिप।
एवं तदा नरव्याघ्र धर्मो न ह्रसते क्वचित्॥ 1-65-24(2785)
काले गावः प्रसूयन्ते नार्यश्च भरतर्षभ।
भवन्त्यृतुषु वृक्षाणां पुष्पाणि च फलानि च॥ 1-65-25(2786)
एवं कृतयुगे सम्यग्वर्तमाने तदा नृप।
आपूर्यत मही कृत्स्ना प्राणिभिर्बहुभिर्भृशम्॥ 1-65-26(2787)
एवं समुदिते लोके मानुषे भरतर्षभ।
असुरा जज्ञिरे क्षेत्रे राज्ञां तु मनुजेश्वर॥ 1-65-27(2788)
आदित्यैर्हि तदा दैत्या बहुशो निर्जिता युधि।
ऐश्वर्याद्धंशिताः स्वर्गात्संबभूवुः क्षिताविह॥ 1-65-28(2789)
इह देवत्वमिच्छन्तो मानुषेषु तपस्विनः।
जज्ञिरे भुवि भूतेषु तेषु तेष्वसुरा विभो॥ 1-65-29(2790)
गोष्वश्वेषु च राजेन्द्र खरोष्ट्रमहिषेषु च।
क्रव्यात्सु चैव भूतेषु गजेषु च मृगेषु च॥ 1-65-30(2791)
जातैरिह महीपाल जायमानैश्च तैर्मही।
न शशाकात्मनात्मानमियं धारयितुं धरा॥ 1-65-31(2792)
अथ जाता महीपालाः केचिद्बहुमदान्विताः।
दितेः पुत्रा दनोश्चैव तदा लोकादिह च्युताः॥ 1-65-32(2793)
वीर्यवन्तोऽवलिप्तास्ते नानारूपधरा महीम्।
इमां सागरपर्यन्तां परीयुररिमर्दनाः॥ 1-65-33(2794)
ब्राह्मणान्क्षत्रियान्वैश्याञ्शूद्रांश्चैवाप्यपीडयन्।
अन्यानि चैव सत्वानि पीडयामासुरोजसा॥ 1-65-34(2795)
त्रासयन्तोऽभिनिघ्नन्तः सर्वभूतगणांश्च ते।
विचेरुः सर्वशो राजन्महीं शतसहस्रशः॥ 1-65-35(2796)
आश्रमस्थान्महर्षींश्च धर्षयन्तस्ततस्ततः।
अब्रह्मण्या वीर्यमदा मत्ता मदबलेन च॥ 1-65-36(2797)
एवं वीर्यबलोत्सिक्तैर्भूरियं तैर्महासुरैः।
पीड्यमाना मही राजन्ब्रह्माणमुपचक्रमे॥ 1-65-37(2798)
न ह्यमी भूतसत्वौघाः पन्नगाः सनगां महीम्।
तदा धारयितुं शेकुराक्रान्तां दानवैर्बलात्॥ 1-65-38(2799)
ततो मही महीपाल भारार्ता भयपीडिता।
जगाम शरणं देवं सर्वभूतपितामहम्॥ 1-65-39(2800)
सा संवृतं महाभागैर्देवद्विजमहर्षिभिः।
ददर्श देवं ब्रह्माणं लोककर्तारमव्ययम्॥ 1-65-40(2801)
गन्धर्वैरप्सरोभिश्च बन्दिकर्मसु निष्ठितैः।
वन्द्यमानं मुदोपतैर्ववन्दे चैनमेत्य सा॥ 1-65-41(2802)
अथ विज्ञापयामास भूमिस्तं शरणार्थिनी।
सन्निधौ लोकपालानां सर्वेषामेव भारत॥ 1-65-42(2803)
तत्प्रधानात्मनस्तस्य भूमेः कृत्यं स्वयंभुवः।
पूर्वमेवाभवद्राजन्विदितं परमेष्ठिनः॥ 1-65-43(2804)
स्रष्टा हि जगतः कस्मान्न संबुध्येत भारत।
ससुरासुरलोकानामशेषेण मनोगतम्॥ 1-65-44(2805)
तामुवाच महाराज भूमिं भूमिपतिः प्रभुः।
प्रभवः सर्वभूतानामीशः शंभुः प्रजापतिः॥ 1-65-45(2806)
ब्रह्मोवाच। 1-65-46x(316)
यदर्थमभिसंप्राप्ता मत्सकाशं वसुन्धरे।
तदर्थं सन्नियोक्ष्यामि सर्वानेव दिवौकसः॥ 1-65-46(2807)
`उत्तिष्ठ गच्छ वसुधे स्वस्थानमिति साऽगमत्।' 1-65-47(2808)
वैशम्पायन उवाच।
इत्युक्त्वा स महीं देवो ब्रह्मा राजन्विसृज्य च।
आदिदेश तदा सर्वान्विबुधान्भूतकृत्स्वयम्॥ 1-65-47x(317)
अस्या भूमेर्निरसितुं भारं भागैः पृथक्पृथक्।
अस्यामेव प्रसूयध्वं तिरोधायेति चाब्रवीत्॥ 1-65-48(2809)
तथैव च समानीय गन्धर्वाप्सरसां गणान्।
उवाच भगवान्सर्वानिदं वचनमर्थवत्॥ 1-65-49(2810)
ब्रह्मोवाच। 1-65-50x(318)
स्वैः स्वैरंशैः प्रसूयध्वं यथेष्टं मानेषेषु च। 1-65-50(2811)
वैशम्पायन उवाच।
अथ शक्रादयः सर्वे श्रुत्वा सुरगुरोर्वचः।
तथ्यमर्थ्यं च पथ्यं च तस्य ते जगृहुस्तदा॥ 1-65-50x(319)
अथ ते सर्वशोंशैः स्वैर्गन्तुं भूमिं कृतक्षणाः।
नारायणममित्रघ्नं वैकुण्ठमुपचक्रमुः॥ 1-65-51(2812)
यः स चक्रगदापाणिः पीतवासाः शितिप्रभः।
पद्मनाभः सुरारिघ्नः पृथुचार्वञ्चितेक्षणः॥ 1-65-52(2813)
प्रजापतिपतिर्देवः सुरनाथो महाबलः।
श्रीवत्साङ्को हृषीकेशः सर्वदैवतपूजितः॥ 1-65-53(2814)
तं भुवः शोधनायेन्द्र उवाच पुरुषोत्तमम्।
अंशेनावतरेत्येवं तथेत्याह च तं हरिः॥ ॥ 1-65-54(2815)
इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि अंशावतरणपर्वणि पञ्चषष्टितमोऽध्यायः॥ 65 ॥ ॥ समाप्तमंशावतरणपर्व ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-65-4 त्रिःसप्तकृत्वा एकविंशतिवारान्॥ 1-65-13 हे गजेन्द्रगत हे गजेन्द्रगमन॥ 1-65-20 ब्रह्म वेदं न विक्रीणते भृतकाध्यापनं न कुर्वत इत्यर्थः॥ 1-65-21 वैश्याः स्वयं धुरि गा बलीवर्दान् न युञ्जते॥ 1-65-22 फेनपान् अतृणादानभिलक्ष्य न दुहन्ति धेनूरिति शेषः। कूटमानैः कपटतुलाप्रस्थादिभिः॥ 1-65-29 देवत्वं राजत्वम्॥ 1-65-36 मही उपचक्रमे गन्तुमिति शेषः॥ 1-65-48 तिरोधाय स्वंस्वं रूपं प्रच्छाद्य॥ 1-65-54 शोधनाय कण्टकभूतखलोन्मूलनाय॥ पञ्चषष्टितमोऽध्यायः॥ 65 ॥

|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|